Skale z molu melodycznego – wprowadzenie

Skale modalne wyprowadzone z gamy molowej harmonicznej stanowią rozszerzenie klasycznych modalności diatonicznych i oferują bogaty materiał do zastosowania harmonicznego oraz improwizacyjnego. Gama C-moll harmoniczna składa się z następujących dźwięków:
C – D – E♭ – F – G – A♭ – B

Każdy kolejny stopień tej gamy może stanowić podstawę osobnej skali modalnej, tworząc siedem odrębnych trybów o unikalnym układzie interwałów:

  1. C – skala molowa harmoniczna (C harmonic minor)
    Tradycyjna skala molowa z podwyższoną VII (B naturalne). Brzmi dramatycznie i klasycznie, często stosowana w harmonii jazzowej i klasycznej.
    C – D – E♭ – F – G – A♭ – B
  2. D – lokrycka ♯6 (D Locrian ♯6)
    Skala przypominająca tryb lokrycki, ale z podwyższoną sekstą, co łagodzi jego charakterystyczną niestabilność.
    D – E♭ – F – G – A♭ – B – C
  3. E♭ – jońska ♯5 (E♭ Ionian ♯5)
    Skala durowa z podwyższoną kwintą; może być stosowana nad akordami durowymi z #5 (np. E♭maj7♯5).
    E♭ – F – G – A♭ – B – C – D
  4. F – dorycka ♯4 (F Dorian ♯4)
    Tryb minorowy z charakterystycznie podwyższoną kwartą. Rzadszy, lecz o interesującym, zawieszonym brzmieniu.
    F – G – A♭ – B – C – D – E♭
  5. G – frygijska dominantowa (G Phrygian Dominant)
    Najbardziej rozpoznawalna skala z tego zestawu – przypomina frygicką, ale z dużą tercją. Często używana nad dominującymi akordami z ♭9 i ♯9 (np. G7♭9).
    G – A♭ – B – C – D – E♭ – F
  6. A♭ – lidyjska ♯2 (A♭ Lydian ♯2)
    Skala o egzotycznym brzmieniu, łącząca elementy lidyjskie z podwyższoną sekundą. Mało używana, ale ceniona przez niektórych twórców za unikalne napięcie.
    A♭ – B – C – D – E♭ – F – G
  7. B – superlokricka (B Superlocrian / Altered bb7)
    Rzadko spotykany, ekstremalnie alterowany tryb. Zawiera zarówno ♭9, ♯9, ♯11, jak i ♭13. Może być używany nad akordami alterowanymi.
    B – C – D – E♭ – F – G – A♭

Skale te, choć mniej powszechne niż modalności diatoniczne, stanowią ważne narzędzie w jazzowej teorii i improwizacji – zwłaszcza w kontekście dominujących funkcji harmonicznych, modulacji oraz budowania napięcia melodycznego.